SOCAN ยื่นข้อเรียกร้องทางกฎหมาย: AI ต้องขออนุญาตก่อนใช้เพลง
SOCAN (Society of Composers, Authors and Music Publishers of Canada) องค์กรจัดเก็บลิขสิทธิ์เพลงของนักแต่งเพลง คีตกวี และสำนักพิมพ์เพลงในแคนาดา ประกาศผ่านบัญชี Instagram อย่างเป็นทางการว่าได้ยื่นข้อเรียกร้องทางกฎหมาย โดยแกนหลักคือบริการ AI ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์และจ่ายค่าตอบแทนก่อนนำเพลงไปใช้ รวมถึงต้องมีผลตามมาหากใช้เพลงโดยไม่ได้รับอนุญาต SOCAN ระบุในแถลงการณ์ชัดเจนว่า “ลิขสิทธิ์ไม่ได้ขัดขวางนวัตกรรม” (Copyright does not stop innovation) และกฎหมายที่คุ้มครองนักแต่งเพลง คีตกวี และสำนักพิมพ์เพลง ยังคงบังคับใช้ได้ในยุค AI เช่นกัน
ข้อเรียกร้องหลัก
ตามประกาศของ SOCAN เป้าหมายของข้อเรียกร้องครั้งนี้แบ่งได้เป็น 3 ประเด็น
- ให้นักแต่งเพลง คีตกวี และสำนักพิมพ์เพลง มีสิทธิ์ตัดสินใจว่าเพลงของตนจะถูกบริการ AI นำไปใช้เมื่อใดและในรูปแบบใด
- รับประกันว่าเจ้าของสิทธิ์จะได้รับค่าตอบแทนเมื่อเพลงถูกนำไปใช้
- ทำให้บริการ AI ตระหนักว่าการใช้เพลงโดยไม่ได้รับอนุญาตจะมีผลตามมา
SOCAN ไม่ได้วางประเด็นข้อพิพาทไว้ที่ตัวเทคโนโลยีโดยตรง แต่กลับมาที่การบังคับใช้กรอบกฎหมายลิขสิทธิ์ที่มีอยู่แล้ว โดยแถลงการณ์เน้นย้ำว่ากฎหมายปัจจุบันไม่ใช่สิ่งตรงข้ามกับนวัตกรรม แต่ควรถูกบังคับใช้อย่างเท่าเทียมในสถานการณ์ที่ AI เชิงสร้างสรรค์ (generative AI) นำเพลงและบทเพลงที่มีอยู่แล้วไปใช้เป็นจำนวนมาก
บทบาทขององค์กรจัดเก็บลิขสิทธิ์
SOCAN ในฐานะองค์กรจัดเก็บลิขสิทธิ์รวม (collective management organization) ทำหน้าที่เป็นตัวแทนนักแต่งเพลง คีตกวี และสำนักพิมพ์เพลงในเครือ ดูแลเรื่องการอนุญาตใช้สิทธิ์และการจ่ายค่าลิขสิทธิ์จากการแสดงต่อสาธารณะและสิทธิ์ที่เกี่ยวข้อง การที่องค์กรระดับกลางแบบนี้เป็นผู้ยื่นข้อเรียกร้องแทนที่จะเป็นศิลปินรายบุคคล หมายความว่าข้อเรียกร้องครั้งนี้ครอบคลุมสิทธิ์ของสมาชิกทั้งหมดในเครือข่าย ไม่ใช่กรณีพิพาทเฉพาะผลงานใดผลงานหนึ่ง
อ่านประกาศต้นฉบับและติดตามความคืบหน้าเพิ่มเติมได้ที่ Instagram ของ SOCAN